موسسه اطلاعات مرغداری - سيستم رايانه‌يي تمام خودكار اشباع خاك در كشور طراحي و ساخته شد

سيستم رايانه‌يي تمام خودكار اشباع خاك در كشور طراحي و ساخته شد

سيستم رايانه‌يي تمام خودكار اندازه‌گيري هدايت هيدروليكي اشباع خاك با هدف كمك به مديريت بهينه آب و بهينه‌سازي عمليات زهکشي مزارع کشاورزي با همكاري محققان يك شركت خصوصي و موسسه تحقيقات برنج كشور طراحي و ساخته شد.

غلامرضا خانكشي‌پور ـ عضو هيات علمي موسسه تحقيقات برنج كشور در رشت ـ در گفت‌وگو با خبرنگار پژوهشي ايسنا منطقه خزر، در اين زمينه اظهار كرد: براي استفاده خاك در مواردي از قبيل زراعت و جاده سازي نيازمند اندازه‌گيري نفوذ پذيري آب در خاك هستيم كه تاكنون اين كار به صورت دستي انجام مي‌گرفت.

وي افزود: البته يك مدل بسيار معمولي به صورت نيمه خودكار در برخي از كشورها مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه اطلاعات مربوط به نفوذ خاك به دستگاه جانبي وارد و از آن به رايانه محاسبه‌گر انتقال داده مي‌شد كه اين موجب شد تا به فكر اختراع دستگاهي با دقت اندازه گيري اشباع خاك در سطح بسيار بالايي باشيم كه پس از دو سال با مديريت اين پروژه توسط بهزاد عابديني اين دستگاه اختراع و در كشور به ثبت رسيده است و برآنيم به زودي آن را به ثبت جهاني برسانيم.

وي با اشاره به اينكه برنامه‌ريزي رايانه اين دستگاه توسط علي خانكشي پور، دانيال صابر سميعي خيرانديش و مهندسي خاك و آب توسط دكتر عباس شهدي كومله و دكتر دواتگر و همچنين هماهنگي برنامه‌ريزي و پيشبرد اقتصادي آن توسط غلامرضا خانكشي پور انجام شده است، افزود: پيگيري‌هاي اجرايي كار نيز توسط هاشم عابديني انجام گرفت و اين دستگاه به قيمت 120 ميليون ريال بدون دستگاه يارانه به آزمايشگاه آب و خاك موسسه تحقيقات برنج فروخته شد.

خانكشي پور با بيان اينكه در سال اول جنبه طراحي و برنامه‌ريزي و در سال دوم فاز اجرايي و برنامه‌ريزي رايانه‌يي آن انجام شد، خاطر نشان كرد: اين دستگاه توسط دكتر پورهمت ـ معاون وزير كشاورزي ـ رونمايي شد و در داخل كشور به ثبت رسيد و به دنبال كارهاي ثبت جهاني آن هستيم.

گفتني است، هدايت هيدروليکي اشباع خاک از اهميت بالايي در شناخت و مدل سازي پديده هاي هيدرولوژيکي مزرعه برخوردار است. براي تخمين هدايت هيدرولوژيکي اشباع خاک (ks) در مناطقي که سطح آب زيرزميني پائين است، روشهاي متعددي وجود دارد كه از جمله اين روشها، روش بار افتان است که يکي از روشهاي سريع اندازه گيري هدايت هيدرولوژيکي در محيط هاي آزمايشگاهي است که حجم آب مورد نياز آن کم بوده و حمل و نقل تجهيزات نمونه برداري آن آسان است.

در اين آزمايش‌ها با اندازه گيري دبي آب وارد شده يا خارج شده از نمونه اشباع شده در مدت زمان مشخص ضريب نفوذ‌پذيري به دست مي‌آيد؛ از اين‌رو، اين روش براي تفصيل در نمونه برداري ها و تعدد نمونه برداري در گستره هاي وسيع روش بسيار مناسبي است.

اندازه گيري هدايت هيدرو ليکي و نفوذ پذيري آب در خاک (ks) به روش بار افتان از خواص مهم در هيدرولوژي، زهکشي خاک، مکانيک خاک و مديريت آب است با اين روش آزمايش واندازه گيري (ks) محققان پي به نفوذ پذيري خاک يا به عبارت ديگر توانايي خاک در هدايت و انتقال آب مي‌ برند.

با به دست آوردن ميزان نفوذ پذيري آب در خاک به روش بار افتان (ks) مي ‌توانند مديريت بهينه آب و عمليات زهکشي مناسب در سطح مزارع کشاورزي را انجام دهند.

اين دستگاه براي اولين بار در ايران به صورت کاملا ديجيتالي با قابليت اتصال به رايانه و با استفاده از نرم افزار ويژه تحت ويندوز با دريافت داده هاي اندازه گيري شده به صورت پيوسته (آنلاين) و محاسبه و پردازش داده ها و ذخيره آن در بانک اطلاعاتي و ارائه گزارش‌هاي متنوع وهمچنين ارسال داده هاي محاسبه شده به سامانه تحت وب با همکاري و حمايت موسسه تحقيقات برنج کشور در شرکت معين رايانه شمال طراحي و ساخته شده است.

از جمله مزاياي ساخت دستگاه ديجيتالي اندازه گيري هدايت هيدروليکي اشباع خاک به روش بار افتان در مقايسه با نمونه هاي دستي ساخته شده خارجي مي توان به وابسته نبودن به فن‌آوري خارجي و استفاده از فن‌آوري بومي کشور، جلوگيري از خروج ارز از کشور، افزايش دقت و سرعت اندازه گيري نمونه ها، اندازه‌گيري همزمان شش نمونه هدايت هيدرو ليکي اشباع خاک (ks)، ايجاد بانک اطلاعاتي براي دسته بندي کردن داده ها با قابليت دسترسي تحت وب، صرفه جويي در زمان و نيروي انساني و همچنين سهولت استفاده از دستگاه در مقايسه با سيستمهاي موجود اشاره کرد.